بایگانی بخش تاریخ و یاد



انقلاب خونین اندونزی به روایت موزه رایکس آمستردام

انقلاب ملی اندونزی یا جنگ استقلال اندونزی، خیزش مردم این کشور علیه استعمارگران هلندی بود. مردم با مقاومتی که با سرکوب خونین از سوی استعمارگران مواجه شد، سرانجام پس از چهار سال‌ونیم استقلال کشور را به دست آورند. این نبرد چهار ساله از روز ۱۷ اوت ۱۹۴۵ و با...

داستان نامه آذری قمی، انکار خانواده و اصرار دفتر خامنه‌ای − مصاحبه‌ با محسن کدیور

محسن کدیور استاد علوم اسلامی در دپارتمان مطالعات دینی دانشگاه دوک، می‌گوید نامه منتسب به آذری قمی که در کتاب ری شهری منتشر شده جعلی است. کدیور در یک مقاله و همچنین در یک...

گوشه‌ای از تاریخِ اجتماعی کاسِت در کردستان

فریبا دانشمهر – همه خاطرات خوشی از نوار کاست دارند. این وسیله شاخص مرحله‌ مهمی است از رفتن موسیقی به میان مردم. در کردستان صدای حسن زیرک با نوار کاست همه جا پخش شد و...

برگی از تاریخ معاصر ایران – وبینار با حضور دو مورّخ

نگاهی به زندگی سیاسی و فکری خسرو روزبه، یکی از شخصیت‌های حزب توده ایران به مناسبت هشتادمین سالگرد تأسیس این حزب. وبیناری با شرکت سیاوش رنجبر دائمی و ناصر مهاجر.

خسرو روزبه: ناهمساز و اندیشمند

ناصر مهاجر و سیاوش رنجبر دائمی: نگاهی به زندگی و کارنامه خسرو روزبه، یکی از شخصیت‌های اصلی حزب توده ایران، حزبی که ۸۰ سال از زمان بنیان‌گذاری آن می‌گذارد و بر سیاست و فرهنگ در...

محمدرضا شجریان: ویولون استرادیواریسی که با دستان یاشا هایفتز نواخته می‌شود

مهرداد صمدزاده – این یادی است از محمدرضا شجریان در سالگرد درگذشت او. شجریان گنجینه‌ای کمیاب از موسیقی ایران را برای جامعه هنر دوست به میراث گذاشت که در صدا و تکنیک آواز وی نهفته...

زمانه ۱۵ ساله شد؛ نگاهی به یک دوره

بایگانی زمانه ثبت‌کننده دگرگونی‌های ژرفی در این دوره کوتاه بوده‌ است. جامعه است که با صلابت خود را نشان می‌دهد و نقش تعیین‌کننده‌اش را نمایان می‌کند.

حبیب لاجوردی، با ضبط صوت علیه فراموشی

۳ مرداد ۱۴۰۰، حبیب لاجوردی، مدیر پروژه تاریخ شفاهی ایران در مرکز مطالعات خاورمیانه دانشگاه هاروارد درگذشت.

وبینار: فلات‌‌ها و فکرها: تاریخ کوچک مسائل در قرن ایرانی – با امید مهرگان

این وبینار به تاریخ مسأله‌هایی می‌پردازد که در هر دوره‌ی خاص از صدر مشروطیت تا امروز در مرکز مباحثات فکری و نطق‌های سیاسی و چه بسا علاقه‌ی مردم در خیابان بوده است. با حضور امید...

از لا مینور به «نه»ی بزرگ – نگاهی به کنسرتوی «شهر خاموش» اثر کیهان کلهر

۲۶ اسفند سالروز بمباران شیمیایی حلبچه و موشک‌باران آبدانان در سال ۱۳۶۶ در استان ایلام است. ناصر همتی در این مقاله نگاهی دارد به کنسرتوی «شهر خاموش» کیهان کلهر که به باور او «از مویه...

محمود خوشنام، پژوهشگر موسیقی و همکار سالیان زمانه درگذشت

محمود خوشنام، پژوهشگر موسیقی در هشتاد و پنج سالگی در شهر بن آلمان درگذشت. خوشنام که عمری را در تبعید و دور از کشورش به سر برد، از آغاز به کار رادیو زمانه به جمع...

پرونده ویژه: پنجاهمین سالگرد واقعه سیاهکل

۱۹ بهمن ۱۳۴۹، یک گروه کوچک چریکی به یک پاسگاه ژاندارمری در شهرستان سیاهکل حمله کردند و این آغاز نمادین مبارزه مسلحانه و جنبش فدائی خلق در ایران علیه حکومت شاه بود. ۵۰ سال از...

عدالت‌خواهی در حد دفاع از دشمن

۲۷ نوامبر ۲۰۲۰: ۲۵۰ سال از حکم یک دادگاه به نفع سربازان بریتانیایی که آن روزها در سرزمین آمریکا منفورترین بودند می‌گذرد. حکمی که بدون شهامت اخلاقی، دفاعیه بی‌نقص و پایبندی بر...

روایت‌های از خاک برخاسته‌ی انقلاب – گفت‌وگو با لیلا فغفوری‌آذر و شاهین نصیری

«روایت‌های از خاک برخاسته‌ی انقلاب» سفری است به چهل سال قبل با تکیه بر گفت‌وگو با کنشگران و رهبران سیاسی ایران در نخستین سال‌های پس از انقلاب. لیلا فغفوری‌ آذر و شاهین نصیری گردآوری و...

«توده‌ای‌های کانون نویسندگان» چه می‌گفتند و چه می‌خواستند؟

جلال سرفراز- روی سخنم با مسعود نقره‌کار است. دوست قدیم و ندیم، که حالا در جایگاه دانای کل می‌کوشد تا تاریخ کانون نویسندگان ایران را تمام و کمال بازگو شود.

“کودتای ۵۳” – بررسی و نقد فیلم تازه‌ای درباره کودتای ۲۸ مرداد

سیاوش رنجبر دائمی − "کودتای ۵۳" نام یک فیلم مستند است که به کودتای مرداد ۱۳۳۲ با دخالت آمریکا و بریتانیا علیه محمد مصدق، نخست‌وزیر وقت ایران می‌پردازد. معرفی و نقد

تصحیح تاریخ دستگیری میرزا آقاخان کرمانی و شیخ احمد روحی

مهدی گنجوی - تاریخ دستگیری و آغاز تبعید میرزا آقاخان کرمانی و شیخ احمد روحی در عثمانی در منابع متعدد تاریخی دی ۱۲۷۳/ژانویه ۱۸۹۵) ذکر شده. اما این تاریخ دقیق نیست.