بایگانی بخش اندیشه



صحنه‌ای از اعتراضات آبان ۱۴۰۱

ایران آینده و پرسش دموکراسی

محمدرضا نیکفر – پرسش دموکراسی، پرسش از پی نقش جامعه است به عنوان جمع کثیر و متنوع در خودسامان‌یابی و سامان‌دهی به عرصه‌ی دولتی سیاست.

جنبش‌های جدید و مسئله‌ی رهبری

دوره‌ی "یک ملت−یک رهبر" به سر رسیده است. قدرت از آن مردم است و آن لویاتانی که همه را سر جایش بنشاند و قدرت در او جمع باشد، نه رهبر جنبش که دشمن آن است.

نقد سیاست «همه با هم» و بررسی شیوه‌های عمل و تشکل مناسب با درس‌گیری از تجربه‌های تاریخی

گفت‌وگوی شیریندخت دقیقیان با سعید رهنما در مورد ویژگی‌های انقلاب «زن، زندگی، آزادی» در مقایسه با جنبش‌ها و انقلاب‌های پیشین

انقلابیون بدون انقلاب

امین بزرگیان − آصف بیات در کتاب انقلاب بدون انقلابیون به این سوال پاسخ می‌دهد که چرا انقلاب‌های عربی به آنچه انقلابیون می‌خواستند منجر نشد. این سؤال را در قبال انقلاب اجتماعی جاری در ایران...

جنبش و شرط ژرفایابی آن

محمدرضا نیکفر – در پایان مرحله‌ی نخست گسترش‌یابی جنبش هستیم. اکنون همه چیز تابع ژرفایابی آن است.

در کجای جهان چپ می‌تواند راه خود را پیدا کند؟

یانیس واروفاکیس-معترضان ایرانی نه در برابر فاشیسم پنهان پشت شبیه‌آنتی‌امپریالیسم رژیم سر فرو می‌آورند و نه کشورشان را به هژمونی ایالات متحده یا اقتصادشان را به سرمایه‌داری مالی تسلیم می‌کنند. چپ‌ غربی باید از آنها...

اریش فروم: در هراس از آزادی

شیریندخت دقیقیان – موضوع شخصیت اقتدارگرا پیوسته به بحث رهبری کاریسماتیک است که در بخش پیشین این مجموعه به آن پرداخته شد.

انقلابی هنرمندانه، زیستنی پیروزمندانه: حضور در قلمرو ممکنات

سبا معمار ــ جمعیت متکثری در جنبش ژینا با چشم‌های باز در حال خیال‌پردازی است؛ در حال تجسد بخشیدن به «اگر چنان‌چه‌»ها و زنده کردن «آن‌چه که هست اما هنوز نه...». جمعیتی متعلق به سرزمینی...

از ژینا تا مهسا: تنش‌ها و تناقضات جنبش سرنگونی

بهنام امینی − سرنگونی حکومت گامی ضروری و بنیادین برای درهم شکستن نظام تبعیضات متکثر است اما در کنار آن ضرورت تغییر روابط مادی-اجتماعی و به‌هم خوردن توازن قوا به نفع نیروهای ضدتبعیض نباید از...

اسلام سیاسی، جنبش «زن، زندگی، آزادی» و بازپس‌گیری مفهوم انقلاب

مهرداد وهّابی − رژیم در ضعیف‌ترین موقعیت حیات ۴۳ ساله خود قرار دارد و اعتراضی که آغاز گشته بنیان‌های نظام را نشانه رفته است. جنبش کنونی ضد ولایت و ضد روحانی است. این جنبش طلایه‌دار...

جنبش انقلابی و ضرورت اندیشیدن انتقادی بر تئوری تغییر

محمدرضا نیکفر – وضع باید تغییر کند، اما چگونه؟ برپایه‌ی کدام تئوری تغییر؟ تئوری‌های تغییر دارای چه ساختار منطقی‌ای هستند؟ مدل‌های منطقی ایده‌ها را چگونه می‌توان آشکار کرد و بررسید؟

ناسازه‌ی کاریسما

شیریندخت دقیقیان – کاریسما چیست و رهبری کاریسماتیک چه ویژگی‌هایی دارد؟

جنبشِ «زن، زندگی، آزادی» − از همدلی به همگامی و تعمیق

مهسا تفسیری – اکنون تنها پای یک براندازی سیاسی در میان نیست. اگر ماهیت رادیکال و ضداقتدار و «تقدس زدای» این جنبشِ درحال تکوین را به رسمیت بشناسیم آنگاه می‌توانیم تاثیرگذاری عمیق این حرکت را...

انقلاب زنان ایران

مهناز متین و ناصر مهاجر − "انقلاب زنان"، با تمام ویژگی‌های "امروزی"‌اش که برآمده از جامعه‌ی کنونی ایران است و بازتاب دگردیسی‌های چهار دهه‌ی گذشته. فهم کامل آن امکان‌پذیر نمی‌شود اگر مبارزه‌ی "دیروز" زن ایرانی...

درس‌هایی از انقلاب مشروطیت برای امروز ما

محمد دهقانی − آنچه امروز در خیابان‌های ایران شاهدیم، اگر دوام یابد و به نتیجه برسد، در نهایت مرحله‌ای دیگر از حرکت حدوداً ۱۵۰ سالۀ ایران به سوی مدرنیسم و مدنیت امروزی است.

لحظه‌ی انقلابی ایران به مثابه بزرگترین چالش چپ انترسیونالیست

شجاع آذری − جنبش انقلابی کنونی در ایران فراخوانی است برای همبستگی بین‌المللی و فرصتی برای «اکنون دیگر».

راهبری و همداستانی

شیریندخت دقیقیان − هنگام تحولات و انقلاب‌ها چهره‌هایی سربر می‌آورند و محبوب مردم می‌شوند. آنها بی‌شک سابقه‌ای دارند و تاریخی. اما بسیاری دیگر نیز ممکن است همان سابقه را داشته باشند، حتی پررنگتر. پس...