بایگانی بخش اندیشه



برنارد والدنفلس، منبع عکس: فیس‌بوک دانشگاه IPU برلین

برنهارد والدن‌فلس: ناآشنا نمک تجربه است

گفت‌وگو با فیلسوف پدیدارشناس درباره بیگانه و بیگانگی، و این که چرا آنچه غریبه است هراس ایجاد می‌کند.

سیاست همچون نبردِ محکومان با حاکمان

نسترن بیابانی – سیاست چیست؟ امر سیاسی کدام است؟ آیا فقط امر حاکمان و چیزی مربوط به پهنه مرکزی قدرت است؟ مردم کیانند؟ چه فرقی است میان مردم حکومت و مردمِ مردم؟ این مقاله به...

پنج متفکر چپگرا و فمینیستی که الهام‌بخش پیروان راست افراطی نیز هستند

اسناد ویکی‌ لیکس نشان می‌دهد که چطور چهره‌های برجسته‌ای همچون آنتونیو گرامشی، سیمون دو بووار ، هانا آرنت، مارگارت مید و میشل فوکو هم مورد ستایش محافظه‌کاران راست افراطی قرار گرفته و هم موجب وحشت...

یهودیان ایران و اسرائیل – معرفی کتاب

گفت‌وگوی سایت "جدلیه" با لیور بی. سترنفلد، نویسنده کتاب "میان ایران و صیون"، همراه با بخشی از کتاب.

از عقده‌ی ادیپ تا عقده‌ی تِلِماخوس

ف.دشتی − از یک طرف، ما فرزند ادیپال را داریم که در فکر برداشتن پدر از سر راه خود است، و از سوی دیگر، فرزندی مانند تلماخوس که سفت و سخت به دنبال یک پدر...

۱۱ سپتامبر، نگاهی سه‌باره

محمدرضا نیکفر – این بار سوم است که من درباره‌ی رخداد نمادین "۱۱ سپتامبر" می‌نویسم. این بار نگاه من متمرکز بر موضوع قساوت است: قساوت استبداد، قساوت اسلامیسم، قساوت پوشیده اما همواره جاری دولت لیبرال،...

درس‌های مرگبار کووید

اکسل هونت، فیلسوف آلمانی از درس‌های اخلاقی و اجتماعی بحران کرونا می‌نویسد؛ این درس‌ها چیستند؟ ضرورت بازنگری در هنجارهای ارزش‌گذاری کار اجتماعی، تأکید بر درهم‌تنیدگی ارتباطی آزادی‌های فردی و توجه به اینکه مالکیت خصوصی تا...

نقش پدر و مسئله پدرسالاری

ف. دشتی – پدر چه جایگاهی دارد؟ ریشه پدرسالاری چیست؟ بررسی موضوع از دیدگاه‌های مختلف. در بخش اول این نوشته به آرای فروید، الکساندر میچرلیش، ماکس هورکهایمر و جسیکا بنجامین می‌پردازیم.

کشتار بزرگ و روایت‌های آن

محمدرضا نیکفر − روایت‌های ما در دوره‌ی معاصر از زندان و شکنجه و اعدام چه دگرگونی‌هایی یافته‌اند؟ منطق دگرگونی چه بوده است؟ تحول در استراتژی چه تأثیری بر روایت‌گری می‌گذارد؟ درک از عدالت انتقالی در...

تصاویر باز یک فروبستگی: یادداشت‌هایی درباره‌ سینمای دهه‌ اخیر ایران

طبقه متوسط ایران در شرایط مواجهه با مجموعه‌ای از مسأله‌های نیازمند به راه حل، چه طور به خودش می‌نگرد؟ مقاله امید مهرگان با نگاه به چهار فیلم ایرانی ساخته‌شده در دهه اخیر به این پرسش...

ژان‌ـ‌لوک نانسی درگذشت – یادداشت‌های روزانه‌ او در آغاز حمله آمریکا به افغانستان

فیلسوف فرانسوی هستی را در تکثر می‌فهمید و ذهنش معطوف به فهم دیگری بود، در روز ۲۳ اوت/ یکم شهریور در گذشت. یادداشت‌هایی از او که در ابتدای حمله آمریکا به افغانستان و حکومت طالبان...

طبقه متوسط فقیر: یک «طبقه نوین خطرناک»؟

اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۳۹۶ گفتمان سیاسی حاکم بر ایران را به شکل بازگشت‌ناپذیری تغییر داد. آیا مفهوم «طبقه متوسط فقیر» ابزاری برای فهم تحولات رخ‌داده، تحلیل ترکیب‌بندی طبقاتی معاصر ایران، و شناسایی یکی از عاملان...

فروید: درباره‌ یک جهان‌بینی

محمد مبشری – این نوشته درباره دین، متن آخرین درس‌گفتار فروید است. او در این گفتار سرچشمه دین را بررسی می‌کند و تفاوت جهان‌بینی دینی و علمی را شرح می‌دهد.

جایگاه اسلام در تاریخ نگاری ملی‌گرایانه ایران میان دو جنگ جهانی

فرزین وجدانی – این مقاله که در اصل به زبان انگلیسی در کتابی با عنوان "بازاندیشی ناسیونالیسم و تجدد ایرانی" منتشر شده تصویر اسلام در کتاب‌های درسی در دوره رضاشاه را توصیف می‌کند.

خوزستان: طغیان علیه دولت انتحاری

ایمان گنجی ــ قدرت حتی در سرکوب‌گرانه‌ترین شکل‌ها، وقتی علیه یک «اقلیت» از دید سیستم اعمال می‌شود، تفاوتی ماهوی دارد با اعمال همان قدرت سرکوب‌گرانه علیه «اکثریت» از دید سیستم. این تفاوت ماهوی تجلی‌های مادی...

حیوانات؛ شهر به آنها نیز تعلق دارد

میثم بادامچی – این مقاله بازگوکننده بحثی فلسفی درباره حقوق حیوانات است. بحث بر سر کتاب «حیوانشهر» سو دونالدسون و ویل کیملیکا است.

دوستی و امید

ف. دشتی – تأملاتی درباره رفاقت در زمانه عسرت. حلقه‌ی دوستان همان طور که موریس بلانشو می‌گوید برعکس جماعات دیگر، نه در جایی ثبت است، و نه رییس یا مدیر یا ناظری دارد. وقتی دوستان...