بایگانی بخش اندیشه



بسط و قبض طبقه‌ی متوسط در ایران

پرویز صداقت − طبقه‌ی متوسط مفهومی مجادله‌انگیز است. بی آن‌که وارد مناقشه‌ی نظری در این زمینه بشویم در یادداشت حاضر تلاش می‌کنیم ضمن ارائه‌ی تعریفی از این طبقه با مرور فرازوفرودهای اقتصادی و سیاسی و اجتماعی این طبقه در ایران معاصر، تصویری تقریبی از سهم طبقه‌ی متوسط در ترکیب...

نقد ژاک رانسیر بر سیستم آموزش و پرورش در جهان مدرن

ف. دشتی - این مقاله دیدگاه ژاک رانسیر، فیلسوف معاصر فرانسوی درباره تعلیم و تربیت را بررسی می‌کند. او انسان‌ها را برابر می‌داند از جمله از نظر هوش و از یک نظام آموزشی جهان‌شمول و...

اصلاح‌طلبان دینی؛ بن بست در اندیشه، شکست در پروژه سیاسی

آرش سرکوهی - ایده‌های سروش، شبستری و کدیور، به عنوان پیشروترین اصلاح‌طلبان دینی، چه تاثیری بر سیاست و جامعه ایران داشته و با گفتمان سیاسی اصلاحات چه نسبتی دارند؟

محسن کدیور؛ اسلام معنوی یا دیکتاتوری فقها

آرش سرکوهی - تعریف محسن کدیور از جامعه دینی، از عقلانیت و عادلانه بودن مانند تعاریف عبدالکریم سروش و محمد مجتهد شبستری گنگ و مهبم است.

کلی انضمامیِ هگلی، امر سیاسی و دموکراسی

ایواز طاها − پسامارکسیست‌ها از کلی انضمامی خوانشی ارائه می‌کنند که نتیجه‌ی کاملا متفاوتی از تصور همبستگی اندیشه‌ی هگل با توتالیتاریسم بیرون می‌آید. مبنای این قرائت چیست؟

محمد مجتهد شبستری؛ دین بی محتوا با موقعیت ممتاز علمای دین

آرش سرکوهی − تفسیر موضوع اصلی فکر شبستری است. به نظر او تفسیرهای مختلفی از اسلام وجود دارد اما همه تفسیرها هم‌ارز نیستند و تفسیرهای غلط نیز وجود دارند.

دیوانگان و فرزانگان: تأملات ژاک رانسیر در مورد پایان ریاست‌جمهوری ترامپ

ژاک رانسیر-در شور و شوقی که ترامپ به آن متوسل می‌شود هیچ رمز و رازی وجود ندارد. این شورِ نابرابری است.

عبدالکریم سروش؛ رویای رسولانه یا احکام قطعی اسلامی؟

آرش سرکوهی – برای فهم نظریات عبدالکریم سروش درباره سازگاری اسلام با دموکراسی و حقوق بشر نخست باید فهم فلسفی او را از دین شناخت.

آیا اسلام اصلاح طلبان با دموکراسی و حقوق بشر سازگار است؟

آرش سرکوهی – مقدمه‌ای بر چهار مقاله در نقد ساختار نظری و منطقی آثار عبدالکریم سروش، محسن کدیور و محمد مجتهد شبستری.

خمینیسم، در گفت‌و‌گو با یرواند آبراهامیان

آیا پس از چهاردهه از آغاز جمهوری اسلامی، هنوز تز عمل‌گرابودن و اصلاح‌پذیربودن «خمینیسم» معتبر است؟ آیا پوپولیسم نهفته در خمینیسم یک پوپولیسم راست‌گرایانه نبود؟

چشم‌انداز «قدرتِ شورایی» در جنبشِ کارگری ایران

نسرین و سام سالور – مبارزات کارگران ایران حاوی تجربه‌های برجسته‌ای است، از جمله تشکیل قدرت شورایی. این مقاله تداوم این تجربه زیسته را بررسی می‌کند.

تریلوژی آبان ۹۸: اهمیت سیاسی مسئله صیانت نفس

امین بزرگیان ــ فارغ از نتایج سیاسی واقعه آبان‌ماه ٩٨، این رویداد سرفصل تازه‌ای در جنبش‌های تاریخ معاصر ایران بوده است. اهمیت آن در کجاست و در محاصره چه گفتمان‌هایی است؟

در دفاع از جامعه و جامعه‌شناسی

فرزانه امجدی – این مقاله در دفاع از جامعه‌شناسی انتقادی نوشته است. در آن به جریان‌های فکری موجود در ایران هم در باب موضوع جامعه اشاره می‌شود.

کالایی شدن میل در منطق بازار

کبوتر ارشدی − در نوشتار پیش رو قصد دارم به بازنمایی موقعیتی بپردازم که در آن با شکلی از "توهم" سوژگی بر مبنای منطق بازار روبرو می‌شویم.

چرا گوته مجذوب شرق و شعر حافظ می‌شود؟

محمود فلکی − چگونه شاعری مانند گوته که اندیشه‌ تجدد و روشنگری را تجربه می‌کند، جذب شعر شاعری می‌شود که چهار سده پیش از او در جامعه‌ای به شدت سنتی و دین‌مدار زیسته است؟

کالایی‌ شدن آموزش در ایران

نسترن بیابانی – آموزش در ایران در واقعیت رایگان نیست، حتا در سطح آموزش پایه. در سطح آموزش عالی گرایش به کالایی شدن و تجاری شدن کاملا مشهود است.

نجات ما به پیشرفت اخلاقی نیست

به نظر ژیژِک موعظه اخلاقی برای حل بحران‌ها کافی نیست. «باید بر کارزارهای محلی و کاملاً ملموس در زندگی خود متمرکز شویم و آن را با کارزارهای دیگران پیوند بدهیم.»