بایگانی بخش اندیشه



اسلام به ولتر نیاز ندارد

این مقاله عمدتا نظر به دیدگاه بسام طیبی، استاد سوری-آلمانی علوم سیاسی، دارد ضمن مرزبندی با نسبیت‌باوری بر ویژگی‌های فرهنگی تأکید می‌کند.

نسبیت‌باوری فرهنگی و مقابله با روشنگری

رنه شوی − ناظران تیزبینی مانند اَلَن فینکل‌کروت در گذشته‌ای دور درباره «شکست تفکر» توضیح داده‌اند، شکست تفکر در قالب نسبیت‌باوری فرهنگی.

طبقه، سرکوب، زندانی سیاسی و “خودکشی”‌اش: آموزه‌هایی از جنبش سیاهان آمریکا

گزیده‌ای از یک مقاله قدیمی آنجلا دیویس،، نویسنده و نظریه‌پرداز و فعال جنبش سیاهان در آمریکا، درباره مفهوم "زندانی سیاسی" و نقش زندان در دستگاه سرکوب دولتی.

روش تأویلی اخوان‌الصفا

احمد علوی – قصد این مقاله بیان مختصری درباره بنیادهای بینشی "اخوان‌الصفا" و تأثیر آن بر تأویل‌های دینی این گروه است.

دو توده و دو روان‌شناسی توده‌ای: رویداشتی روان‌ْاجتماعی به خیزش اعتراضی دی‌ماه

علی شریعت کاشانی – این مقاله با توضیحی درباره روان‌شناسی توده می‌آغازد و سپس به طور مشخص تظاهرات اعتراضی دی‌ماه ۱۳۹۶ را مورد بررسی قرار می‌دهد.

زبان و ترجمه نزد بنجامین لی ورف

سیاوش مسلمی − بر طبق دیدگاه ورف زبان ابزاری برای بازتاب دادن تفکری نیست که مستقل از زبان نیست بلکه زبان ایده‌ها را شکل می‌دهد و مسیر تفکر فرد را هموار می‌کند.

جدایی “جواد” از “آنیتا”

مهرنوش هاتفی – "جواد" سر به شورش برداشته است. اما "آنیتا"؟ تأملاتی درباره مرزهای طبقاتی در ایران و ترس و تردید طبقه متوسط.

گونه‌های قوم‌گرایی

جویا آروین − دیدگاه‌های چندی در میان ایرانیان هست که همه با عنوان قوم‌گرایی شناخته می‌شوند. این نوشته درباره تفکیک انواع قوم‌‌گرایی است.

نمودهای کُنشی یک انقلاب بی‌کُنش

محمدرضا نیکفر – در ایران چه می‌گذرد؟ آیا یک انقلاب تازه آغاز شده است؟ بررسی‌ای فراتر از خبرهای روز.

آزادی دینی در پرتو آمار

رضا جاسکی − در این مقاله تمرکز اصلی بر مسئله ازادی‌های دینی است که خود بخشی از ازادی‌های مدنی محسوب می‌شود. بدون آزادی همه‌جانبه نمی‌توان از آزادی دینی سخن گفت.

ترجمه نزد والتر بنیامین

سیاوش مسلمی − یکی از نتایجی که می‌توان از رویکرد بنیامین به ترجمه اخذ کرد، ضرورتِ بازترجمه است تا از این رهگذر، متن اصلی کماکان زنده باقی بماند.

هیوم بر بسترِ مرگ

دنیس راسموسن − اکنون همه دوست داریم بدانیم کافرِ رسوایی چون او چگونه با پایان روبه‌رو می‌شود. آیا پشیمانی از خود نشان می‌دهد یا شاید حتا شکاکیتش را پس می‌گیرد؟

آیا ملی‌گرایی لیبرال ناممکن است؟ نقدی بر موضع نیکفر دربابِ “سیاست هویت”

میثم بادامچی - محمدرضا نیکفر اخیراَ با سه مقاله به نقد سیاست‌ورزی هویتی پرداخته است. در این نوشتار برآنم نظر خودم را در مورد برخی جنبه‌های نقد نیکفر بر ملی‌گرایی و هویت‌طلبی بیان کنم.

تن زدن از حق‌خواهی؛ نمونه زنان در گرینلند

عباس مؤدب − زن گرینلندی برابری حقوق نمی‌خواهد. به احتمال زیاد از این سخن تعجب می‌کنید. مشاهدات بالینی من در گرینلند الهام‌بخش من برای نوشتن این مقاله بوده است.

خطر سیاست هویتی تعصب‌آمیز قومی و مذهبی و ملی

اکبر گنجی − بر بستر بحران های اقتصادی و اجتماعی و سیاسی، هویت طلبی قومی و مذهبی و ملی به یکی از شکاف های اجتماعی فعال جهانی تبدیل شده است.

ترجمه از نظر شلایرماخر

سیاوش مسلمی – تئوری ترجمه شلایرماخر در رساله «درباره روش‌های مختلف ترجمه کردن» بیان شده است. مسئله او این است که چگونه می‌توان روح زبان مبدأ را به ترجمه در آورد.

چرا وعده‌ کمونیسم اسلامی محقق نشد؟

برای دوران کوتاهی پس از انقلاب بلشویکی ۱۹۱۷، به نظر می‌رسید که ممکن است انقلاب در روسیه زیر بیرق مشترک کمونیسم و اسلام در مناطق گسترده‌ای از جهان ادامه و گسترش یابد.